Hải Phòng: Thép chính phẩm lép vế thép phế phẩm

Theo thống kê chưa đầy đủ, tại Hải Phòng mỗi tháng có trên 1.000 tấn thép "ngắn dài" (thép phế phẩm) được bán ra thị trường. Điều đó cũng có nghĩa là sẽ có trên 1.000 tấn thép phế phẩm len lỏi vào các công trình xây dựng của thành phố Cảng.

thep chinh pham

Chỉ có thực sự chú ý mới thấy rằng, từ lâu nay, các cai thầu xây dựng công trình rất chịu khó bỏ công lùng sục, tìm cho được một loại sản phẩm thép có tên gọi nghe đã không thuận: Thép "ngắn dài", hay còn gọi là thép "cắt chặt".

Đây là loại thép phế phẩm, đầu thừa đuôi thẹo của quá trình cán hoặc sản phẩm không đạt tiêu chuẩn của các nhà máy cán thép. Giá cả của loại thép này, vì thế, cũng "mềm" hơn hẳn so với thép chính phẩm. Và đó chính là lý do để loại thép không đạt tiêu chuẩn này "chui" vào ruột các công trình xây dựng. Điều quan trọng là nhiều năm nay, luồng hàng “ngắn dài” này trôi nổi đã lâu trên thị trường mà không ai kiểm soát.

Sôi động thị trường thép "ngắn dài"

Về nguyên tắc cơ bản, thép không đạt cả về cơ, lý tính lẫn chiều dài theo quy định chỉ có thể tận dụng để làm bê tông đúc sẵn hoặc chỉ được bán lại ở dạng phế liệu cho các nhà máy luyện phôi chứ không thể sử dụng được trong mọi hoạt động xây dựng, nhất là những công trình quy mô lớn.

Thế nhưng, nhiều năm nay, loại hàng này vẫn được bày bán công khai trên thị trường. Và thật trớ trêu, trong khi thép chính phẩm chất đống lớn, đống bé trong các cửa hàng vì giá khá cao, sức tiêu thụ chậm thì thép "ngắn dài" vẫn liên tục... "cháy" hàng(!?).

Theo "lý sự" của các cai thầu xây dựng, nếu cài lẫn thép "ngắn dài" vào công trình từ 20 - 30% thì không "hề hấn" gì về chất lượng, lại tiện lợi vì không phải cắt chặt, giá lại rẻ hơn từ 400 - 800 đồng/kg. Trung bình mỗi công trình xây dựng dù là nhỏ cũng sử dụng từ một chục đến hàng chục tấn thép, công trình lớn thì có thể dùng từ vài nghìn đến vài vạn tấn thép.

Như vậy, nếu cài được vào những công trình đó từ 20 - 30% thép "ngắn dài" thì nhà thầu cũng dôi ra một khoản kha khá. Đây chính là nguyên nhân vì sao dân xây dựng cứ lùng sục mua bằng được luồng hàng đặc biệt này…

Riêng địa bàn Hải Phòng đã có trên 10 điểm kinh doanh thép "ngắn dài" trải khắp thành phố. Đó là chưa kể những đại lý, những nhà phân phối thép xây dựng chính phẩm khi khách hàng có nhu cầu thì sẵn sàng tuồn ra thép phế phẩm (thép "ngắn dài")!

Theo thống kê chưa đầy đủ, tại Hải Phòng mỗi tháng có trên 1.000 tấn thép "ngắn dài" được bán ra thị trường. Điều đó cũng có nghĩa là sẽ có trên 1.000 tấn thép phế phẩm len lỏi vào các công trình xây dựng của thành phố Cảng(!).

Các "đại gia" thép ngắn

Khó khăn lắm mới lấy được thông tin và lời giới thiệu "tiến cử" của dân xây dựng để tìm đến "hang ổ" của loại thép đáng ngờ này. Theo đó, chúng tôi tìm đến Công ty TNHH Đ.L tại thôn Song Mai, xã An Hồng, huyện An Dương, Hải Phòng. Thực chất công ty này chỉ là đại lý chuyên kinh doanh thép phế của Công ty Thép Nam Đô, và cũng không ngạc nhiên khi cửa hàng của Đ.L lại nằm ngay trước cổng Nhà máy Thép Nam Đô, cách mặt đường 5 cũ khoảng 500m.

Kho hàng của Công ty Đ.L là một bãi đất trống rộng chừng 400m2. Tại đây, thép được chất thành từng đống, lộn xộn đủ các chủng loại, kích thước, chiều dài từ 2m đến hơn 10m. Tất cả các đống thép này đều nằm phơi mình trên nền đất cát lẫn đá dăm mà không hề được che đậy phòng khi mưa gió.

Phó Giám đốc Công ty này cho biết giá thép ở đây dao động từ 6.800 - 7.000đ/kg tùy theo độ dài ngắn khác nhau trong khi thép chính phẩm cũng của Nam Đô có giá bán tại thời điểm này là 7.500 - 7.600đ/kg.

Thấy "khách hàng" mới còn băn khoăn, người này khẳng định: Thép này có đầy đủ hồ sơ chất lượng, nhưng là hồ sơ gộp của cả lô (thép "ngắn dài" thì làm gì được cấp hồ sơ chất luợng-NV). Như thế là đủ điều kiện để qua mặt các cơ quan thẩm định hoặc giám sát gì đó". Cứ như thế, trung bình mỗi tháng Công ty Đ.L bán ra thị trường từ 80 - 100 tấn thép ngắn dài.

Nhưng đáng nể hơn phải nhắc đến Công ty TNHH TĐ(!) - một doanh nghiệp đang phất lên nhờ kinh doanh "luồng hàng đặc biệt" này. Công ty này có hai bãi hàng lớn. Một tại mặt đường Hà Nội (đường 5 cũ) thẳng chân cầu Bính xuống và một tại chân cầu Xi Măng. Thép ở đây được phân loại và xếp thành từng đống. Trong đó là sự "góp mặt" của nhiều tên tuổi lớn của ngành Thép Việt Nam như: Hòa Phát, Việt Ý, Vinakansai, Việt Úc, Việt Hàn…

Tại 2 bãi hàng này, lúc nào cũng có từ 5 - 10 người khuân vác, phân loại và cắt chặt theo yêu cầu khách hàng với giá đổ xô 7.000 đồng, cắt chặt thì 7.200 đồng. Khi hỏi về hồ sơ chất lượng thì khó chịu, giở giọng "chợ búa" ngay: "Đòi hỏi hơi bị cao đấy, hàng này thì làm gì có hồ sơ chất lượng, mua thì mua không mua thì phắn".

Được biết, lượng hàng công ty này bán ra thị trường hàng tháng lên đến 300 - 400 tấn và luôn trong tình trạng "cháy hàng"(!). Vị Giám đốc của công ty này khoe, có thời kỳ cung không đủ cầu, thép "ngắn dài" trở nên khan hiếm, công ty phải lặn lội vào tận Ninh Bình và miền Nam lùng thêm hàng vẫn không đủ bán.

Nhưng đáng mặt "đại gia" nhất trong làng thép "ngắn" phải kể đến Công ty Cổ phần X.H. Đây là nhà phân phối thép lớn vào loại nhất nhì Hải Phòng. Dân xây dựng đến đây giao dịch rất đông, phần lớn là họ mua... thép "ngắn dài" để tuồn vào các công trình mà họ đang thi công(!?).

Trong khi đó, thép chính phẩm thì chất đống lớn đống bé, đủ các chủng loại, đủ các thương hiệu nhưng chỉ lác đác có vài người mua. Tại đây, lúc nào cũng có trên 20 người khuân vác, phân loại và cắt, chặt thép theo yêu cầu khách hàng. Giá cả thép ngắn dài tại đây dao động từ 6.200 - 7.400 đồng/kg, trong khi đó thép chính phẩm có giá bán là 8.200 đồng/ kg.

Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi ngày Công ty cổ phần X.H bán ra thị trường 15-20 tấn thép "ngắn dài" - có nghĩa mỗi tháng Công ty này gián tiếp đưa vào các công trình xây dựng 400 - 600 tấn thép phế phẩm!

Và như vậy, hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh thép ngắn thật trái ngược với nhận định của ngành Thép Việt Nam là thị trường đang "đóng băng".

Đâu là cơ chế kiểm soát?

Qua tìm hiểu được biết, hầu hết các nhà máy cán thép xây dựng đều bán thép "ngắn dài" ở dạng phế phẩm. Chính những nhà máy này cũng không ngờ thép phế của mình lại được bày công khai trên thị trường dưới dạng vật liệu xây dựng với các tên tuổi lớn như Vinausteel, HPS, VPS, Vinakansai, Việt Ý, Hòa Phát, Bomihoa… chứ không phải phế liệu. Không đơn thuần có thế, một khi thép phế vẫn được đưa vào công trình xây dựng thì uy tín chất lượng, thương hiệu rồi cũng có ngày bị hoen ố - một vị lãnh đạo cấp cao Công ty liên doanh cán thép đã nói như thế.

Thép "ngắn dài" là một tồn tại bất cập về cơ chế quản lý, kiểm soát chất lượng đang làm xấu đi hình ảnh của thương hiệu thép xây dựng. Bởi vì, những lô thép phế mà các nhà máy cán bán thanh lý đã được các nhà kinh doanh, các chủ thầu biến thành hàng "độc" hái ra tiền.

Rõ ràng là bởi cơ chế quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực này còn lỏng lẻo, chưa rõ ràng và chưa dứt khoát. Ví dụ: Tiêu chuẩn thép xây dựng tại Việt Nam quy định phải đạt tất cả các tiêu chuẩn về cơ, lý tính, còn chiều dài thì do thỏa thuận giữa nhà sản xuất với khách hàng. Theo đó đầu thừa đuôi thẹo của những thanh thép đạt chuẩn 11,7m thì đương nhiên phải đạt các tiêu chuẩn về cơ, lý tính nhưng nó vẫn bị coi là phế phẩm.

Trong khi đó, ở mỗi hạng mục của công trình nhu cầu sử dụng độ dài ngắn là khác nhau và thế là nhà thầu vẫn phải mua thép chuẩn 11,7m về rồi chặt đoạn thừa vứt đi. Vì vậy, vấn đề đặt ra là thép "ngắn dài" có được dùng hay không và được dùng thì dùng ở mức độ nào trong các công trình xây dựng(?!). Không ít kẻ đã lợi dụng sự cấm đoán nghe có vẻ bất hợp lý này để tuồn hàng phế phẩm thực sự, lập lờ đánh lận và tạo ra một thị trường chứa nhiều bất trắc về độ an toàn cho các công trình xây dựng

Công ty thu mua phế liệu Bảo Phát theo nguồn CAND

Nhận xét - Bình luận ::

Có thể bạn quan tâm