Phân loại được rác tại nguồn: Sẽ biến rác thành… tiền

Ở nhiều nước, tái chế phế liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao, đồng thời góp phần làm giảm ô nhiễm môi trường. Thấy được hiệu quả từ ngành công nghiệp này, TPHCM đã triển khai việc phân loại rác tại nguồn từ năm 1999. Tuy nhiên, đến nay đã hơn 10 năm nhưng vẫn chưa thành công như mong đợi.

Vạn sự khởi đầu nan

Việc phân loại rác tại nguồn cũng đã được thực hiện thí điểm từ năm 1999 đến năm 2001 tại TPHCM nhưng chưa thật sự khả quan. Vào thời gian đó thành phố chưa xây dựng được hệ thống quản lý chất thải rắn một cách đồng bộ nên sau khi ra khỏi gia đình, các loại rác đã được phân loại lại được đổ vào vận chuyển chung. Do vậy chương trình bị thất bại. Đến năm 2001, TPHCM tiếp tục triển khai chương trình phân loại rác tại nguồn ở 6 quận - huyện, gồm: quận 1, 4, 5, 6, 10 và huyện Củ Chi với tổng kinh phí khoảng 284 tỷ đồng. Lần triển khai thứ 2 được Sở Tài nguyên và Môi trường kết hợp với các quận đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, mỗi hộ dân được cấp 2 thùng đựng rác. Từ đó, số lượng hộ dân tham gia và thực hiện đúng kỹ thuật phân loại rác tăng từ 20% - 30% lên đến 60% - 70%. Tuy nhiên chương trình này lại một lần nữa bị đánh giá không thành công vì các quận không có đủ tài chính để tự trang bị xe thu gom rác đã được phân loại.

phan loai rac thai

Hầu hết rác thải sinh hoạt đều không được phân loại tại nguồn.

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên - Môi trường, chỉ riêng Hà Nội và TPHCM mỗi năm thải ra khoảng hơn 30.000 tấn chất thải, bao gồm cả rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp và rác thải y tế. Trong đó có đến 50% - 70% lượng rác thải chứa những hợp chất có thể tái chế và tạo ra nguồn năng lượng mới, nhưng chỉ có khoảng 10% trong số này được tái chế và tái sử dụng.

Mỗi năm, TPHCM phải chi một số tiền lớn để vận chuyển, xử lý rác thải. Phần lớn lượng rác này được xử lý bằng phương pháp chôn lấp thủ công, tổng số lượng rác thải sinh hoạt trung bình mỗi ngày khoảng trên 7.000 tấn, trong đó số lượng chôn lấp chiếm 90%, còn lại 10% tái chế.

Đến năm 2010, Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước được đầu tư hiện đại, mỗi ngày tiếp nhận và xử lý an toàn 3.000 tấn rác thải của TPHCM.

Tại đây, Công ty TNHH Xử lý chất thải rắn Việt Nam (VWS) đã đầu tư một nhà máy phân loại tái chế rác, trị giá hơn 10 triệu USD và nhà máy sản xuất phân compost, trị giá hơn 7 triệu USD.

Dự kiến, đầu năm 2014 nhà máy sản xuất điện từ khí gas thu được từ bãi chôn lấp rác hợp vệ sinh trong Khu liên hợp có công suất 12MW sẽ đi vào hoạt động. Đây là công trình được lãnh đạo các sở - ngành đánh giá cao về hạ tầng kỹ thuật, công nghệ xử lý rác và chất lượng rác.

Mãi cho đến nay, sau 3 năm kể từ khi nhà máy phân loại tái chế của Công ty VWS đã hoàn thành nhưng vẫn “trùm mền” vì không có rác phân loại tại nguồn để vận hành nhà máy. Thất bại trong việc phân loại rác tại nguồn không chỉ gây tổn thất cho VWS mà còn lãng phí nguồn tài nguyên bởi đến nay hàng ngày rác vẫn cứ phải đem đi chôn lấp.

Cứ đi ắt sẽ đến

Tại Việt Nam, việc phân loại rác tại nguồn từ khi thực hiện thí điểm đến nay đã trên dưới 10 năm, nhưng so sánh với nhiều nước thì đây cũng chỉ là bước khởi đầu. Ở Mỹ, để người dân có thói quen phân loại rác tại nguồn, chính quyền cũng phải tuyên truyền, vận động suốt hơn 50 năm. Mỗi năm, những công ty tái chế rác thải ở quốc gia này đều trích một phần ngân sách để tuyên truyền giáo dục trên các phương tiện truyền thông, phát tờ rơi kèm giấy trả tiền hàng tháng để giúp người dân hiểu được ý nghĩa của việc phân loại rác tại nguồn, tái chế chất thải mang lại lợi ích cho chính họ và cho xã hội. Đặc biệt, họ còn quan tâm giáo dục thế hệ trẻ bằng cách thường xuyên tổ chức các chuyến tham quan nhà máy cho học sinh từ cấp tiểu học đến trung học, để giúp các em hiểu rằng, rác là nguồn tài nguyên có thể tái sinh, mang lại lợi ích cho xã hội, đất nước.

Ông David Dương, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc VWS, chia sẻ: “Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng đã sớm thực hiện thí điểm chương trình phân loại rác tại nguồn nhưng chưa đồng bộ. Đối với TPHCM, chúng tôi sẵn sàng hợp tác bằng các hình thức có thể để cùng thành phố nhân rộng chương trình phân loại rác tại nguồn tới cộng đồng dân cư”.

Phân loại rác tại nguồn là một chuỗi hoạt động có sự đồng nhất giữa các khâu: phân loại, thu gom và xử lý. Ngoài sự tham gia tích cực của người dân, sự chỉ đạo, phối hợp, giám sát giữa các ban ngành, cũng cần chú trọng đến các khâu như: phân loại rác từ các hộ gia đình, bỏ rác, thu gom rác tại các điểm tập kết, điểm trung chuyển... Có đồng bộ như vậy mới có thể biến rác thành tài nguyên trong tương lai gần.

Việc tái chế tại các nước:

Theo Viện Công nghệ tái chế phế liệu Mỹ (ISRI), mỗi năm ngành công nghiệp tái chế phế liệu Mỹ đóng góp cho nền kinh tế nước này trên 90 tỷ USD, chiếm 0,6% GDP và tạo ra gần 460.000 việc làm.

Theo Liên hiệp quốc, Brazil là nước có số lượng rác thải điện tử nhiều nhất trong khối các thị trường mới nổi. Trung bình mỗi năm người dân Brazil thải ra 96.000 tấn máy tính, 17.000 tấn máy in và 2.200 tấn điện thoại di động. Với kim loại, họ tái chế hoặc làm nguyên liệu thô; với bảng mạch có thể sửa chữa, tân trang và xuất khẩu sang Nhật. Loại nào chứa chất hóa học hoặc axít nguy hiểm thì tìm cách xử lý để không gây hại môi trường.

Tại Nhật Bản, việc tái chế và tái sử dụng phế liệu luôn được khuyến khích bằng các sắc thuế, các chính sách ưu đãi về tài chính. Người dân nước này phải phân chia rác theo từng loại. Các cơ quan môi trường sẽ đến thu gom rác đã phân loại và chuyển tới các nhà máy xử lý rác.

Một số quốc gia như Thái Lan, Singapore, với việc áp dụng các phương pháp tái chế rác hợp lý, mỗi năm tiết kiệm được 50% - 55% các loại nguyên liệu như bột giấy, nhựa, kim loại nặng…

Công ty phế liệu Bảo Phát theo nguồn Báo mới

Nhận xét - Bình luận :: Phân loại được rác tại nguồn: Sẽ biến rác thành… tiền

Có thể bạn quan tâm